Notatka syntetyzująca to krótki, uporządkowany dokument, którego celem jest zebranie najważniejszych informacji z kilku źródeł i przedstawienie ich w postaci spójnego, logicznego tekstu. Nie chodzi o streszczenie jednego materiału, ale o połączenie, porównanie i ocenę różnych treści tak, aby odbiorca mógł szybko zrozumieć sedno zagadnienia.
Dobra notatka syntetyzująca powinna mieć jasną strukturę: wprowadzenie (z określeniem tematu i celu), część zasadniczą (z syntezą treści, porównaniem stanowisk, uporządkowaniem argumentów) oraz zakończenie (z wnioskami i ewentualnymi rekomendacjami). Ważne jest, aby autor uniknął chaotycznego przepisywania fragmentów i zamiast tego samodzielnie ułożył informacje w przejrzysty tok myślowy.
Podczas pisania notatki syntetyzującej liczy się nie tylko to, co zapiszesz, ale też jak to zrobisz. Krótkie akapity, logiczne śródtytuły, konsekwentne stosowanie stylów i wyraźne wyróżnienie kluczowych informacji sprawiają, że dokument jest czytelny i przyjazny w odbiorze. W praktyce oznacza to ograniczenie dygresji, unikanie powtórzeń i dbanie o precyzję języka.
Poniżej znajdziesz gotowy, prosty wzór dokumentu „Notatka syntetyzująca – jak ją napisać krok po kroku”. Możesz go wypełnić własną treścią, a następnie zapisać jako PDF. Szablon poprowadzi Cię przez kolejne etapy pracy: od wskazania źródeł, przez plan notatki, aż po podsumowanie i wnioski.
Notatka syntetyzująca – wzór dokumentu
1. Dane ogólne
Cel notatki (po co ją piszę?): ……………………………………………………………………
Adresat / dla kogo: …………………………………………………………………………………….
2. Źródła do notatki syntetyzującej
- Źródło 1: …………………………………………………………………………………………………………….
- Źródło 2: …………………………………………………………………………………………………………….
- Źródło 3: …………………………………………………………………………………………………………….
- Dodatkowe źródła / materiały uzupełniające: …………………………………………………..
3. Plan notatki – główne wątki
- Wątek 1: ……………………………………………………………………………………………………………
- Wątek 2: ……………………………………………………………………………………………………………
- Wątek 3: ……………………………………………………………………………………………………………
- Wątek 4 (opcjonalnie): ………………………………………………………………………………………
4. Treść notatki syntetyzującej – krok po kroku
4.1. Wprowadzenie
………………………………………………………………………………………………………………………………
4.2. Część zasadnicza – synteza treści
| Wątek | Najważniejsze ustalenia (z różnych źródeł) | Uwagi / porównania |
|---|---|---|
| Wątek 1 | …………………………………………………………………….. | …………………………………………………………………….. |
| Wątek 2 | …………………………………………………………………….. | …………………………………………………………………….. |
| Wątek 3 | …………………………………………………………………….. | …………………………………………………………………….. |
4.3. Podsumowanie i wnioski
………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………
5. Samokontrola notatki
- Czy uwzględniłem/am wszystkie kluczowe źródła? [ ] tak
- Czy połączyłem/am informacje w spójną całość (a nie tylko streściłem/am każde źródło osobno)? [ ] tak
- Czy wnioski wynikają z przedstawionych treści? [ ] tak
- Czy język jest zwięzły i precyzyjny? [ ] tak
Jak napisać notatkę syntetyzującą krok po kroku
Aby notatka syntetyzująca była naprawdę użyteczna, zacznij od jasnego określenia tematu, celu i adresata. To trzy elementy z pierwszej części wzoru. Inaczej napiszesz dokument dla nauczyciela, inaczej dla przełożonego, a jeszcze inaczej dla samego siebie jako materiał do nauki. Uporządkowanie tych informacji na początku pomaga dobrać odpowiedni poziom szczegółowości i styl wypowiedzi.
Drugi ważny krok to świadomy dobór źródeł. Nie chodzi o to, by mieć ich jak najwięcej, lecz by były reprezentatywne i zróżnicowane. W szablonie masz miejsce na kilka podstawowych materiałów oraz źródła dodatkowe. Jeśli korzystasz z internetu, zapisuj pełne dane (autor, tytuł, adres, data dostępu). Ułatwi to później weryfikację oraz ewentualne cytowanie.
Struktura notatki syntetyzującej a układ wzoru
W sekcji „Plan notatki – główne wątki” projektujesz logiczną strukturę dokumentu. To moment, w którym zadajesz sobie pytanie: „Jakie trzy–cztery główne kwestie wynikają ze źródeł?”. Dzięki temu później nie gubisz się w szczegółach i nie przepisujesz materiałów po kolei, tylko porządkujesz je według idei przewodnich.
Część zasadnicza w szablonie jest wsparta tabelą do syntezy. Możesz ją wypełnić hasłowo (krótkimi punktami), a w wersji ostatecznej przepisać w formie ciągłego tekstu. Taki sposób pracy szczególnie pomaga osobom, które mają trudność z łączeniem informacji z różnych tekstów w jeden spójny opis.
Co można zmodyfikować we wzorze
Szablon jest celowo prosty, aby łatwo było go dopasować. Możesz:
– dodać kolejne wiersze w tabeli, jeśli masz więcej wątków,
– rozbudować listę źródeł, gdy pracujesz nad większym projektem,
– w sekcji wniosków dodać osobny akapit „Ograniczenia notatki” (co pominięto, czego nie udało się jednoznacznie ustalić).
Ważne, aby przy rozbudowie zachować spójność stylów: te same typy informacji zapisuj w taki sam sposób (np. zawsze pogrubiaj nazwy wątków, a tytuły źródeł zapisuj kursywą, jeśli zdecydujesz się ją stosować).
Najczęstsze błędy przy pisaniu notatki syntetyzującej
Jednym z typowych błędów jest tworzenie serii streszczeń: „Autor A twierdzi…, Autor B uważa…”. W poprawnie przygotowanej notatce syntetyzującej to Ty organizujesz treść według zagadnień, a nie według autorów. Wzór pomaga tego uniknąć, ponieważ centrum dokumentu stanowią wątki, a nie nazwiska.
Kolejny problem to zbyt mało wyraźne wnioski. W zakończeniu nie wystarczy powtórzyć głównych tez. Warto zapisać, co z tego wynika: jakie są konsekwencje praktyczne, co pozostaje niejasne, jakie pytania wymagają dalszych badań lub lektury. Sekcja „Samokontrola notatki” przypomina o zweryfikowaniu tych elementów przed oddaniem pracy.
Jak wykorzystać wzór w praktyce
Ten prosty wzór notatki syntetyzującej możesz stosować zarówno w szkole i na studiach, jak i w pracy (np. przy analizie raportów czy porównywaniu ofert). Wystarczy, że zachowasz trzystopniowy schemat: najpierw porządkujesz dane ogólne i źródła, potem tworzysz plan i syntezę treści, na końcu dopisujesz wnioski oraz sprawdzasz dokument według listy kontrolnej. Taka konsekwencja sprawi, że każda kolejna notatka będzie coraz lepsza i bardziej przejrzysta.

Przeczytaj również
Narazie czy na razie – poprawna forma i przykłady użycia
Hamski czy chamski – która forma w języku polskim?
Inwokacja – tekst z „Pana Tadeusza” i omówienie