Przykładowa rozprawka – schemat i wzór krok po kroku

Rozprawka to jedna z najczęściej pojawiających się form pisemnych w szkole, dlatego warto mieć pod ręką czytelny schemat i prosty wzór krok po kroku. Taki dokument pomaga uporządkować myśli, zaplanować układ argumentów i uniknąć chaotycznego pisania „z głowy”, które zwykle kończy się powtórzeniami albo brakiem wniosków.

Dobrze przygotowany wzór rozprawki powinien pokazywać nie tylko ogólną strukturę rozprawki (wstęp – rozwinięcie – zakończenie), ale także sugerować konkretną liczbę zdań w każdym fragmencie, typowe zwroty oraz miejsce na tezę lub hipotezę. Taki schemat pomaga szybko odpowiedzieć na pytanie „jak napisać rozprawkę”, bo prowadzi ucznia przez kolejne etapy: od analizy tematu, przez dobór argumentów, aż po podsumowanie.

Wzór poniżej został zaprojektowany tak, by przypominał podgląd gotowego PDF. Możesz go wydrukować lub zapisać jako plik i traktować jako „szkielet” każdej kolejnej wypowiedzi argumentacyjnej. Zawiera on konkretny przykład rozprawki krok po kroku: od propozycji tematu, przez plan argumentów, aż po przykładowe sformułowania do użycia w zdaniach. Dzięki temu łatwiej zrozumiesz, z jakich elementów powinna składać się dobra rozprawka i co dokładnie napisać w każdym akapicie.

Pamiętaj, że przedstawiony schemat rozprawki ma charakter uniwersalny – możesz go zastosować zarówno do tematu z literatury, historii, jak i życia codziennego. Najważniejsze jest zachowanie logicznej kolejności: jasna teza, mocne argumenty, czytelne wnioski.

Przykładowa rozprawka – schemat

Temat przykładowy: Czy warto czytać książki w dobie Internetu? Poniższy wzór pokazuje, jak krok po kroku ułożyć wypowiedź pisemną, aby miała przejrzystą, poprawną strukturę rozprawki.

Krok 1: wstęp do rozprawki (3–4 zdania)

We wstępie wykonaj trzy zadania: nawiąż do tematu, sformułuj tezę lub hipotezę oraz zapowiedz dalszy tok rozważań. Przykładowy wstęp:

Współcześnie wielu młodych ludzi chętniej sięga po telefon niż po książkę. Rozwój nowoczesnych technologii sprawia, że dostęp do informacji stał się wyjątkowo łatwy. Mimo to uważam, że warto czytać książki również w dobie Internetu, ponieważ przynoszą one korzyści, których nie zastąpi ekran. W dalszej części pracy przedstawię argumenty uzasadniające moje stanowisko.

Krok 2: rozwinięcie – argumenty

Każdy argument zapisz w osobnym akapicie według powtarzalnego schematu. Pomoże Ci w tym poniższy wzór.

Argument – schemat akapitu

Zdanie wprowadzające argument (np. „Po pierwsze, czytanie książek rozwija wyobraźnię.”).
Rozwinięcie – wyjaśnienie, na czym polega Twój argument.
Przykład z lektury, historii, życia codziennego lub własnego doświadczenia.
Miniwniosek – krótkie podsumowanie pokazujące, że przykład potwierdza argument.

Przykładowe argumenty do tematu

Książki rozwijają wyobraźnię i język – bohaterowie i opisy świata zmuszają do samodzielnego „tworzenia” obrazów w głowie.
Lektura uczy empatii – pozwala spojrzeć na świat oczami innych osób.
Czytanie pomaga w szkole – ułatwia formułowanie myśli i pisanie innych form wypowiedzi.

Krok 3: przykładowy plan rozprawki

Część rozprawki	Co napisać	Przykładowe zwroty
Wstęp	Nawiązanie do tematu, teza lub hipoteza, zapowiedź argumentów.	„Współcześnie coraz częściej…”, „Moim zdaniem…”, „Uważam, że…”.
Rozwinięcie – argument 1	Jeden wyraźny argument, rozwinięcie, przykład i miniwniosek.	„Po pierwsze…”, „Dowodem na to jest…”, „Świadczy o tym…”.
Rozwinięcie – argument 2	Drugi, inny argument, również potwierdzony przykładem.	„Po drugie…”, „Kolejnym argumentem jest…”.
Zakończenie	Podsumowanie rozważań i powtórzenie tezy innymi słowami.	„Podsumowując…”, „Reasumując, można stwierdzić, że…”.

Krok 4: zakończenie rozprawki

Zakończenie powinno być krótkie (2–3 zdania), ale wyraźnie podkreślające Twoje stanowisko. Możesz nawiązać do wstępu lub spróbować rozszerzyć swoje wnioski. Przykład: Podsumowując, można stwierdzić, że czytanie książek wciąż ma ogromną wartość, mimo rozwoju Internetu. Dzięki lekturze stajemy się bardziej wrażliwi, mądrzejsi i lepiej przygotowani do świadomego korzystania z informacji.

Wygenerowano: 10 stycznia 2026

Strona 1

jak korzystać z tego schematu rozprawki

Wzór przedstawiony w „ramce” możesz traktować jak gotowy plan na każdą rozprawkę. Za każdym razem, gdy otrzymasz nowe polecenie, najpierw wpisz jego temat w miejsce przykładu, a następnie dopasuj tezę oraz argumenty do nowej treści. Struktura pozostaje taka sama, zmienia się jedynie „wypełnienie”. Dzięki temu szybko nabierzesz nawyku budowania wypowiedzi według jednego, sprawdzonego schematu.

Warto wydrukować dokument lub zapisać go jako PDF i mieć przy sobie podczas nauki. Możesz też ręcznie dopisywać własne tematy do rozprawki, przykładowe argumenty czy nowe zwroty, które pojawią się na lekcjach. Im częściej będziesz z niego korzystać, tym szybciej schemat zapisze się w pamięci i przestaniesz go potrzebować na co dzień.

co można modyfikować w przykładowej rozprawce

wstęp – liczba zdań i rodzaj tezy

We wstępie zaleca się 3–4 zdania, ale jeśli temat jest złożony, możesz dodać jedno zdanie więcej, na przykład krótkie wyjaśnienie pojęć. Pamiętaj jedynie, aby nie przeciążać wstępu zbyt długimi opisami – główne miejsce na analizę to rozwinięcie. Możesz także zdecydować, czy wolisz tezę („z góry wiadomo, jakie masz zdanie”), czy hipotezę („zastanawiasz się, jaka odpowiedź okaże się trafna”). Schemat rozprawki pozostaje taki sam, zmienia się tylko sposób sformułowania pierwszych zdań.

rozwinięcie – liczba argumentów i przykłady

We wzorze pokazano dwa argumenty, ale na egzaminie często warto przygotować dwa mocne i ewentualnie trzeci krótszy argument, jeśli pozwala na to miejsce. Pilnuj, aby każdy argument miał osobny akapit i zawierał: myśl przewodnią, wyjaśnienie oraz przykład. Przykłady możesz dowolnie wymieniać – z innych lektur, filmów, historii czy życia codziennego – pod warunkiem, że rzeczywiście wspierają tezę, a nie tylko luźno nawiązują do tematu.

zakończenie – różne sposoby podsumowania

W zakończeniu możesz powtórzyć tezę prostymi słowami lub spróbować lekkiego uogólnienia, na przykład odwołującego się do przyszłości („Dlatego w świecie pełnym ekranów warto tym bardziej dbać o kontakt z książką.”). Unikaj jednak wprowadzania zupełnie nowych argumentów – zakończenie nie służy do dodawania kolejnych dowodów, lecz do zebrania tego, co już zostało powiedziane.

najczęstsze błędy przy korzystaniu ze wzoru rozprawki

kopiowanie schematu bez myślenia

Wzór rozprawki ma być pomocą, nie gotowcem. Jeśli przepiszesz przykładową treść bez dopasowania jej do tematu, łatwo stracisz punkty za nieadekwatność wypowiedzi. Dlatego zawsze sprawdzaj, czy Twoja teza naprawdę odpowiada na pytanie zawarte w poleceniu i czy przykład, który podajesz, do niego pasuje.

Drugim częstym błędem jest używanie tych samych zwrotów w każdym akapicie. Schemat podaje tylko propozycje. Zachowaj je tam, gdzie są wygodne, ale od czasu do czasu zamień „po pierwsze” na „na początku warto zauważyć”, a „podsumowując” na „reasumując”. Dzięki temu wypowiedź będzie wyglądała naturalnie, a Ty pokażesz, że potrafisz elastycznie korzystać z wzoru rozprawki, zamiast sztywno go odtwarzać.